Akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin doğrudan pompa fiyatlarına yansımaması için vergi düzenlemesi içeren eşel mobil mekanizması yeniden değerlendiriliyor. Çalışmaların kısa sürede tamamlanması ve nihai kararın bu hafta içinde netleşmesi bekleniyor.

Daha Önce Uygulandı

Eşel mobil sistemi ilk olarak 17 Mayıs 2018 tarihinde yürürlüğe girmiş, 2021 yılının son çeyreğinde ise uygulamadan kaldırılmıştı. Sistemin yeniden devreye alınmasıyla birlikte, özellikle petrol fiyatlarının hızlı yükseldiği dönemlerde tüketici fiyatlarının dengelenmesi hedefleniyor.

Eşel Mobil Nasıl İşliyor?

Eşel mobil sistemi, uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurundaki artışların pompa fiyatlarına doğrudan yansımaması için devreye giren bir vergi ayarlama mekanizması olarak biliniyor.

Sistem kapsamında:

Petrol fiyatı veya kur artışı nedeniyle akaryakıt maliyetinde artış yaşanırsa, bu fark Özel Tüketim Vergisi’nden (ÖTV) karşılanıyor.

Örneğin, benzinde 20 kuruşluk artış oluştuğunda ÖTV aynı tutarda düşürülerek pompa fiyatı sabit tutuluyor.

Fiyatların gerilemesi halinde ise ÖTV artırılarak daha önce oluşan vergi kaybı telafi ediliyor.

Bu yöntemle, artan enerji maliyetlerinin enflasyon üzerindeki baskısının azaltılması amaçlanıyor.

Akaryakıt Fiyatları Nasıl Belirleniyor?

Türkiye’de akaryakıt fiyatları, uluslararası ham petrol fiyatları ve rafineri marjları esas alınarak hesaplanıyor. 1 Ocak 2005’ten bu yana Serbest Fiyatlandırma Sistemi uygulanıyor.

Bu çerçevede:

Dağıtım şirketleri depo satış fiyatlarını serbestçe belirleyebiliyor.

Bayiler ise bulundukları bölgedeki rekabet koşullarına göre tavsiye edilen tavan fiyatın altında ya da üzerinde satış yapabiliyor.

Eşel mobil sisteminin yeniden yürürlüğe girmesi halinde, fiyat artışlarının doğrudan tüketiciye yansımasının önüne geçilmesi ve pompa fiyatlarında istikrar sağlanması hedefleniyor.