Akyazı'da İskan Krizi

Sakarya'da doğalgaz altyapı hizmetlerinin el değiştirmesi, inşaat sektörünü ve ev sahibi olma hayali kuran yüzlerce vatandaşı mağdur etti. AGDAŞ’ın işletme hakkını AKSA’ya devretmesinin ardından, yeni tamamlanan binaların abonelik ve altyapı işlemlerinde ciddi bir yavaşlama baş gösterdi. Kurumların "3 aylık yasal süremiz var" savunması ve ağır başvuru şartları, inşaat sektöründe domino etkisi yaratarak tüm süreçleri kilitledi.

Mantolama Bitiyor, İskele Sökülüyor Ama Gaz Yine De Gelmiyor!
Akyazılı müteahhitler ve mülk sahipleri, altyapı kurumlarının yasal süreleri bir "hizmet geciktirme kalkanı" olarak kullanmasından şikayetçi. Üstelik dağıtım şirketinin, kutu koyma ve bağlantı başvurusu için "binanın mantolamasının tamamen bitmesi ve dış cephe iskelesinin sökülmüş olması" şartını koştuğu belirtildi.

İnşaat firmaları, binayı teslim aşamasına getirip iskeleyi sökerek tüm yükümlülüklerini yerine getirmelerine rağmen, bu kez de "3 aylık yasal süre" bariyerine takılıyor. Bir yapının oturuma hazır hale gelmesi için gereken zincirleme süreç, ilk halka olan doğalgazda takılınca şu kısırdöngü ortaya çıkıyor:

AKSA (Doğalgaz): Mantolamanın bitmesini ve iskelenin sökülmesini şart koşarak başvuruyu alıyor; ancak ardından "3 aylık yasal hakkımız var" diyerek altyapı ve kazı çalışmalarını ağırdan alıyor.

Çevre Düzenlemesi: Doğalgaz boruları döşenip kutu konulmadığı için binaların bahçe ve çevre düzenlemeleri (iskele sökülmüş olsa dahi) altyapı eksikliği yüzünden tamamlanamıyor.

İskan (Yapı Kullanma İzin Belgesi): Çevre düzenlemesi ve altyapı bağlantıları bitmeyen binalara yerel yönetimler ve belediyeler iskan ruhsatı vermiyor.

SEDAŞ (Elektrik): İskanı alınamayan binalara kalıcı (mesken) elektrik bağlantısı yapılamıyor.

Şu anda devlet kurumları arasında işlemlerin en hızlı yürüdüğü yer Tapu Dairesi olurken, altyapı ve yerel yönetim ayağındaki bu tıkanıklık, tamamlanmış sıfır binaları adeta "hayalet yapılara" dönüştürmüş durumda.

Hukukçular Uyardı: "Yasal Süre Keyfi Geciktirme Hakkı Vermez"
Konuya ilişkin hukuki mevzuata dikkat çeken uzmanlar, kurumların iddia ettiği "3 aylık sürenin" hizmeti son güne kadar geciktirme hakkı tanımadığını, mevzuatın "makul ve en kısa sürede" hizmet sunumunu esas aldığını belirtiyor.

1. EPDK Mevzuatı ve Hizmetten Kaçınma:
Doğalgaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği’ne göre 3 aylık üst sınır, yalnızca mücbir ve coğrafi sebepler için bir tavan süredir. Müteahhidin mantolamayı bitirip iskeleyi sökerek hazır hale getirdiği binada kurumun keyfi bekletmesi "Hizmetten Kaçınma" kapsamına girer. Vatandaşların, gecikmeden doğan maddi zararlarını yargı yoluyla tazmin etme hakkı saklıdır.

2. Tüketici Kanunu Uyarınca Tazminat Hakkı:
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uyarınca, ayıplı veya gecikmeli hizmet veren sağlayıcılar zararı karşılamakla yükümlüdür. Vatandaşlar, CİMER üzerinden Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile EPDK’ya ihbarda bulunabilir; ödemek zorunda kaldıkları kiraları belgeleyerek Tüketici Hakem Heyetleri veya mahkemelerinde "Maddi Tazminat" davası açabilir.

Sektörden ve Vatandaştan Ortak Çağrı: "Koordinasyon Sağlansın"
Yüksek kiralar altında ezilerek binbir güçlükle ev sahibi olan vatandaşlar ve tüm şartları yerine getirmesine rağmen binaları teslim edemediği için prestij kaybı yaşayan müteahhitler, yetkilileri acilen göreve çağırıyor. Krizin çözümü için talep edilen acil adımlar ise şunlar:

AKSA, mantolama ve iskele şartını yerine getiren projelere öncelik vermeli, devir sürecindeki koordinasyon eksikliğini vatandaşa fatura etmeyi bırakarak AGDAŞ dönemindeki işlem hızına geri dönmelidir.

Belediyeler ve Altyapı Kurumları, geçiş sürecinde esneklik göstererek çevre düzenlemesi ve iskan süreçlerinde "şartlı onay" mekanizmaları geliştirmelidir.

EPDK, Sakarya’daki devir sonrasında yaşanan bu tıkanıklığı yerinde incelemeli ve denetimlerini artırmalıdır.

"Müteahhit işini bitirip iskeleyi söküyor ama biz yine de evimize giremiyoruz. Bugün git 3 ay sonra gel zihniyeti yüzünden hem maddi hem manevi olarak tükendik" diyen hak sahipleri, bürokratik kilitlenmenin çözülmesi için Sakarya Valiliği ve il yöneticilerinin duruma müdahale etmesini bekliyor.